Rattenplaag of last van ratten? Voorkom rattenoverlast – 10 tips

Er komen in Nederland verschillende soorten ratten voor, nl. de bruine rat, de zwarte rat, de woelrat, de muskusrat en beverrat. Als we het in Nederland hebben over rattenoverlast of een rattenplaag dan wordt meestal overlast door de bruine rat bedoeld, dit is de meest voorkomende.  De zwarte rat komt hier wel voor, maar vooral in de zuidelijke provincies en havengebieden. In deze blog houden we het bij de bruine rat.

Kenmerken van de bruine rat

bruine rat rattenplaagWat uiterlijke kenmerken voor de bruine rat zijn:
  • meestal een grijsbruine kleur en een lichte buik, maar er zijn allerlei kleurvariaties mogelijk
  • de staart is wat korter dan het lichaam
  • volwassen dieren zijn tussen de 22 en 30 cm lang, en wegen rond de 500 gram

Sporen van de bruine rat

Je kunt zien aan bepaalde sporen of je last hebt van ratten, nl:
  • uitwerpselen tot 2 cm lang en 0,5 cm breed
  • looppaden, ook wel wissels genoemd
  • donkere strepen over muren ed. dit wordt veroorzaakt door het buiksmeer van de rat
  • uitgegraven holen in de grond

Van rat naar rattenplaag

De ontwikkeling van een paartje bruine ratten tot een rattenplaag kan soms heel snel gaan. De jonge dieren zijn met 3 maanden geslachtsrijp, dan worden na een draagtijd van ongeveer 22 dagen een nestje geboren met 6 tot 12 jongen, deze worden daarna 4 weken gezoogd. In het wild leeft een rat gemiddeld 1 jaar, tot maximaal 3 jaar.
Ratten zijn het meest bij schemering en in de nacht actief. Ze komen vooral voor bij slootkanten, in riolen, bij stortplaatsen van afval, in ruige begroeiingen en composthopen en in gebouwen en kruipruimtes. Het zijn echte alleseters, een bruine rat heeft genoeg aan 25 gram voedsel, en 60 ml water per dag.

Schade door ratten

De schade en overlast van ratten bestaat vooral uit:
  • bevuiling door urine en ontlasting
  • knaagschade
  • overbrengen van ziekten, waarvan de ziekte van Weil (ook wel de rattenziekte genoemd) de bekendste is
  • verspreiding van veeziekten waaronder bv. vogelgriep, varkenspest, aujeszky

Voorkom overlast van ratten

Om de overlast van ratten tot een minimum te beperken kunnen wij zelf ook al veel dingen doen om de leefomgeving voor de rat zo onaantrekkelijk mogelijk te maken:
  1. begroeiing tegen gebouwen verwijderen
  2. lang gras maaien en opruimen
  3. hopen “rommel” opruimen, deze bieden vaak goede schuil en nestelgelegenheid voor de ratten
  4. voedselresten opruimen, en voedsel in afgesloten bakken of tonnen bewaren
  5. zorgen dat er geen water blijft staan in bv bakje of oude autobanden
  6. gaten en kieren dichten tot minder dan 0,5 cm.
  7. eventueel gladde stroken van min. 20 cm breed op de buitenmuren aanbrengen
  8. vogels buiten niet te veel voeren, en de resten eind van de dag weer opruimen
  9. een strook grind om gebouwen aanleggen, hier lopen ratten niet graag over
  10. goed sluitende deuren

Rattenbestrijding bij ernstige overlast

Als er ondanks deze weringsmaatregelen toch last is van rattenoverlast zullen we moeten overgaan op bestrijding van de ratten, dit kan op diverse manieren.

Bestrijding met gif

De makkelijkste, en vaak de meest effectieve manier van rattenbestrijding is het plaatsen van rattengif (rodenticiden). Deze middelen worden ook wel anticoagulantia genoemd. Dit gif werkt doordat het  voorkomt dat het bloed gaat stollen, daardoor krijgen de ratten inwendige bloedingen waarna ze sterven. Aan het gebruik van deze anticoagulantia zitten tegenwoordig wel diverse regels verbonden. Het is slechts in bepaalde gevallen nog toegestaan om het buiten gebouwen nog te mogen gebruiken, deze regeling is ingesteld om de kans op (door-)vergiftiging van overige dieren zoals roofvogels, marters ed. te voorkomen.

Bestrijding met vallen of klemmen

Je kunt ook klemmen plaatsen om de ratten te vangen, hierdoor sterft de rat een hele snelle dood. Een goed lokmiddel in de klem is pindakaas. De bruine ratten hebben neofobie, dit houdt in dat ze heel argwanend zijn voor nieuwe dingen, of veranderingen in hun leefomgeving. Daardoor zal een rat ook niet zo maar een klem in lopen, in veel gevallen moeten de klemmen wel een week staan voor de eerste rat wordt gevangen, vaak zijn het dan eerst de jongere dieren, deze zijn wat nieuwsgieriger dan de oude ratten.
Je kunt er ook voor kiezen om de ratten te vangen met zgn. inloopvallen, hierbij wordt de rat levend gevangen. Hierbij is het wel noodzakelijk dat je meerdere keren per dag de vallen controleert. Als de rat te lang in deze val zit kan hij door stress alsnog sterven. Indien je er voor kiest om de gevangen ratten ver uit de buurt weer uit te zetten kan dit ook nog stressvolle situaties opleveren, komt de vrijgelaten rat in een andere kolonie terecht dan zal hij daar weer verjaagd worden. Of dit levend vangen dus echt de meest diervriendelijke manier is blijft een discutabel punt.

Andere vormen van rattenbestrijding

Er zijn ook honden en katten die ratten vangen, als je deze op je eigen terrein hebt lopen is dat ook een heel goede manier om een rattenplaag te voorkomen.
Last van ratten of rattenplaag? Neem direct contact op! Wij lossen het vlot voor u op!